pobierz nasz baner

"SZKOLENIE ŻEGLARSKIE - pływy, przypływ, odpływ, pływ półdobowy, pływ dobowy, pływ mieszany, pełnia,nów, Słońce, Ziemia, Księżyc, pływy syzygijne, Springs, pływy kwadraturowe, Neaps, skok pływu, Tablice Pływów, Admiralty Tide Tables, Rocznik Astronomiczny Browna, pršd pływowy, zero mapy, Chart Datum, woda wysoka, High Water, woda niska, Low Water, przypływ, Flood, Duration of Rise, Duration of Fall, Range of Ebb, High Water Springs, Low Water Springs, High Water Neaps, Low Water Neaps, Mean High Water, Mean Low Water, port zasadniczy, Standard Ports"

BIBLIOTEKA - Nawigacja morska




Pływy

     Większość materiału egzaminacyjnego z przedmiotu "nawigacja" wymaganego latami od kandydatów na stopień jachtowego sternika morskiego i jachtowego kapitana bałtyckiego to były pływy. W programach edukacyjnych krajów o bogatych tradycjach żeglarskich nie występują zależności pomiędzy patentami a pływami. Pływy traktowane są tam jak wiatr, deszcz, noc, mgła czyli bez demonizowania problemu. Po prostu, uczą że nie warto pod prąd i tyle. A ilość wypadków jachtów na wodach pływowych wcale nie jest wyższa niż na innych akwenach.



     Pływy to okresowy, pionowy ruch wody morskiej, wywołany siłami przyciągania Księżyca i w mniejszym stopniu Słońca. Cząsteczki wody wzdłuż południka położonego w danym momencie najbliżej Księżyca ulegają spiętrzeniu (przypływ), co powoduje obniżanie się poziomu wody w innych miejscach (odpływ).

  • Ruch obrotowy Ziemi powoduje, że najczęściej występuje pływ półdobowy. Innymi słowy, w ciągu 24 godzin i 50 minut (długość dnia księżycowego) występuje dwa razy wysoka i dwa razy niska woda. (głównie Ocean Atlantycki i Europa Zachodnia)

  • Pływ dobowy zwany również zwrotnikowym - charakteryzuje się występowaniem jednej wysokiej i jednej niskiej wody w ciągu doby (przeważnie dotyczy Oceanu Spokojnego)

  • Pływ mieszany, w trakcie których wody niskie i wysokie występują w różnych odstępach czasu mając rożne wysokości ( głównie wody Australii i Oceanu Spokojnego)

     Wzajemne położenie Słońca i Księżyca wpływa na wysokość pływu w ciągu miesiąca. Podczas pełni i nowiu, kiedy Słońce, Ziemia i Księżyc są w jednej linii, grawitacja jest największa. To wywołuje pływy syzygijne, (ang. Springs) z największą różnicą pomiędzy wysoką i niską wodą.

     Kiedy Księżyc jest w pierwszej i ostatniej kwadrze, Słońce, Ziemia i Księżyc są pod określonym kątem względem siebie, co wywołuje pływy kwadraturowe (ang. Neaps), które mają najmniejszą różnice miedzy wysoką a niską wodą.

     Różnica w wysokości pomiędzy niską i następną wysoką wodą jest nazywana skokiem pływu. Podnoszenie się i opadanie lustra wody powoduje ruchy poziome mas wody określane jako prądy pływowe.

   Siła prądu pływowego zależy od skoku pływu, wiec należy spodziewać się silnych prądów przy pływach syzygijnych i słabszych przy    kwadraturowych.




Pływy - źródła informacji

     Zmiany pływu mają niewielkie znaczenie na pełnym morzu, ale w pobliżu wybrzeża stają się bardzo ważne. W niektórych miejscach kształt i układ linii brzegowej powodują bardzo duże zmiany pływu, a ruchy mas wody tworzą bardzo silne prądy. Zjawiska przypływów i odpływów, na Bałtyku są praktycznie niedostrzegalne, lecz poziom wód oceanów zmienia się 2 razy na dobę nawet o kilkanaście metrów (rekord na wybrzeżach Nowej Szkocji w Kanadzie gdzie różnica między wysoką a niską wodą przekracza 15m). Zjawisko to w dużym stopniu dotyczy też rzek, (szczególnie tych dużych) które podlegają również zmianie pływów, która sięga na pewną odległość w głąb lądu.

Mapa prądów morskich
Czerwone linie wskazują ciepłe prądy, a niebieskie zimne prądy
GIF 3 833KB - pobierz >>>

   Obszary gdzie występują wysokie pływy mogą wydawać się groźne, ale nie jest wcale trudno się po nich poruszać, o ile zna się względnie proste procedury obliczania wysokości pływu i prędkości prądu. Kiedy żeglujemy po wodach pływowych, najważniejsza dla bezpiecznej i dokładnej nawigacji jest znajomość wysokości pływu i kierunku prądu pływowego.

   Na szczęście w odróżnieniu od pogody możliwość przewidywania wzajemnych pozycji Słońca i Księżyca pozwala hydrografom na opracowanie tablic pływów z kilkuletnim wyprzedzeniem. Nawigator może odczytać informację o wysokości, skoku i czasie wysokiej i niskiej wody z wielu różnych źródeł.

   W celu ułatwienia obliczeń warto zapoznać się z niektórymi angielskimi pojęciami związanymi z pływami.

Słowniczek pojęć związanych z pływami
(rar. 8 KB)



Pływy i żegluga na prądach morskich

     Wiele obszarów wybrzeży, na których występują pływy, takich jak ujścia rzek, płytkie zatoki czy laguny ulega podczas odpływu osuszeniu, co prowadzi do pojawienia się piaszczystych łach. Podczas odpływu nie można sobie pozwolić na omyłkę. Jeśli jacht raz dotknie dna, to będzie spoczywał na mieliźnie, aż za sprawą Księżyca podniesie się następna fala przypływu. Dla żeglarzy żeglujących na takich akwenach wiedza o pływach ma więc istotne znaczenie.

Północne Włochy - laguna,okolice Wenecji- Mariclea Club
(skok pływu około 1,5 m)

powiększ powiększ powiększ
Mariclea Club
powiększ powiększ powiększ
godzina 05:30 godzina 06:00 godzina 06:00
powiększ powiększ powiększ
godzina 08:30 godzina 09:00 godzina 09:30

     W takich przypadkach niezbędna jest informacja, jaka jest głębokość w określonym miejscu i czasie oraz czy wystarczy czasu na bezpieczne opuszczenie tego obszaru.

     Tablice pływów podają czasy występowania wysokiej i niskiej wody oraz ich wysokości (powyżej zera mapy). Odejmując wysokość wody niskiej od wysokości wody wysokiej, otrzymuje się wartość skoku odpływu, czyli głębokość fali pływu.

     Można tu zastosować "regułę dwunastu" (rule of twelfths). Jest ona oparta na obserwacjach, z których wynika, że w czasie sześciu godzin dzielących niską i wysoką wodę względne zmiany głębokości
(w odniesieniu do skoku odpływu) wynoszą:

  • pierwsza godzina - 1/12 skoku odpływu,
  • druga godzina - 2/12 skoku,
  • trzecia godzina - 3/12 skoku,
  • czwarta godzina - 3/12 skoku,
  • piąta godzina - 2/12 skoku,
  • szósta godzina - 1/12 skoku.

   Regułę można łatwo zapamiętać, ponieważ w czasie sześcio - godzinnego okresu licznik ułamka rośnie od 1 do 3, a następnie maleje od 3 do 1.



   Bardziej precyzyjną metodą jest korzystanie z publikowanych krzywych przebiegu pływów, z których można obliczyć głębokość. Byłoby niepraktyczne podawać wszystkie szczegóły dla każdego portu w danym rejonie, więc stosuje się system portów podstawowych (portów odniesienia, portów standardowych) i portów dołączonych (drugorzędnych). Dane pływów dla mniejszych portów dołączonych podawane są jako poprawki, nazywane różnicami pływów (tidal differences). Stosuje się je z danymi dotyczącymi portu odniesienia, i na ich podstawie oblicza czas i wysokość dla mniejszego portu. Jeżeli pływ, występuje pomiędzy pływem syzygijnym i kwadraturowym, należy uśrednić podane wartości, aby osiągnąć największą dokładność.

   Almanach podaje dokładną tabele pływów dla każdego portu odniesienia, podając godzinę i wysokość każdej niskiej i wysokiej wody na każdy dzień roku. Podana jest również schematyczna krzywa pływu, aby ułatwić obliczenie wysokości pływu dla każdej godziny pomiędzy wysoką i niską wodą.

   Należy pamiętać o tym, że ślepe zaufanie do wykalkulowanej z tablic "stopy wody pod kilem" bywa złudne i było przyczyną wielu wypadków w obrębie wód pływowych. Silne dolądowe sztormy w okresie "syzygii" mogą być powodem zmian wysokości poziomu wody, a także zmian obliczonych momentów wystąpienia wysokich lub niskich wód, a zestawione w tablicach pływów dane, są obliczane bez uwzględnienia zjawisk pogodowych.



   Poziome ruchy wody nazywa się prądami pływu. Prądów pływu nie należy mylić ze stałymi prądami wywoływanymi ogólną cyrkulacją atmosfery. Do takich prądów należą między innymi: Prąd Zatokowy (Golfstrom) wypływający z Morza Karaibskiego, czy Prąd Południoworównikowy.

   Większość z publikowanych atłasów prądów pływowych składa się z 11 map, ukazujących kierunki i prędkości prądów w godzinnych odstępach, od 6 godzin przed wysoką wodą do 6 godzin po niej dla określonego portu zasadniczego. Atlasy sporządza się dla określonych akwenów pływowych.

   Należy także pamiętać, że płynąc pod prąd pływu poruszający się szybciej niż jacht, będziemy płynąć wstecz, nawet kiedy żagle są wypełnione, a jacht porusza się ze sporą prędkością względem wody. W przypadku podchodzenia do brzegu prąd zniesie nas daleko w morze, natomiast kiedy kierujemy się na morze, uwzględnijmy zmiany głębokości spowodowane pływem. Prąd może zanieść jacht z powrotem do brzegu i nawet osadzić go na mieliźnie lub na skałach. Kiedy wiatr wieje przeciwnie do kierunku prądu pływu, w wąskich cieśninach i przesmykach oraz wokół wysokich cypli mogą powstawać niebezpieczne dla jachtów kipiele i bystrza pływowe.

   Przed zagłębieniem się w atlas prądów pływowych należy sobie uświadomić, że takie prądy można zobaczyć gołym okiem oraz że obserwacja jest najlepszą metodą oceny ich kierunku. Za palem, boją czy zakotwiczoną łodzią tworzy się kilwater wskazujący kierunek ruchu prądu.

   Ponieważ można przewidzieć, gdzie i kiedy wystąpi prąd pływu, żeglarze mogą go wykorzystywać. W ujściach rzek najsilniejsze prądy występują w najgłębszych korytach. Kiedy zmagamy się z przeciwnym prądem, bliżej brzegu możemy znaleźć słabsze prądy i cofki. Kiedy znajdujemy się na wodzie i nie jesteśmy pewni kierunku prądu, pozwalamy łodzi dryfować i obserwujemy obiekt na brzegu oraz drugi w pewnej odległości poza nim. Wyobraźmy sobie, że pierwszy obiekt jest nieruchomy. Jakikolwiek pozorny ruch dalszego obiektu będzie skierowany w tę samą stronę, co kierunek prądu pływu.

/ Roman Zamyślewski /                   




   Ciekawe linki:




<<< Powrót do początku opracowania


ZALEW KORONOWSKI
PIECZYSKA
---------------------
BYDGOSZCZ ---------------------
WIND CONVERTER ---------------------

http://www.nurkomania.pl/owd-w.htm

http://www.pubkubryk.pl/

http://sail-ho.pl/

http://www.ships.pl/

http://www.photovoyage.pl/?lang=pl&act=sailingblog/

http://www.sailbaltic.com/service/trip-planner.html/

http://www.latarnie.com.pl/

http://www.flis.info/

http://www.sejlerens.com/

http://www.celtur.com.pl/

http://www.nauta.bydgoszcz.com/php/index.php?st=1&d=glowna&sid=1

http://www.kliwer.com.p

http://www.miastomuzyki.pl/play,49/

http://www.centrumratownictwa.com/

www.czech.lublin.pl/

http://www.zagle.com.pl/

http://www.barki.pl/

http://www.wdzydze.com/

http://www.jachting.pl/

http://www.zalewkoronowski.go.pl

http://www.szkutnik.bydgoszcz.pl/

http://republika.pl/hornblower/

http://www.zaglowce.ow.pl

http://www.zegluga.wroclaw.pl/

http://www.kujawsko-pomorskie.wopr.pl/kujawsko-pomorskie/

http://www.magazynwiatr.pl/