|
SAILING CLUB KURSY ŻEGLARSKIE KURSY MOTOROWODNE NURKOWANIE REJSY / CZARTERY WYPRAWY / RELACJE / OPISY MATERIAłY SZKOLENIOWE SZLAKI ŻEGLARSKIE OGłOSZENIA ORGANIZACJA WYJAZDU KONTAKT |
|
|
 | ||||||||
|
BOKA KOTORSKA Czarnogóra - Montenegro
"Fiord sk±pany w słońcu" - najdłuższy i najgłębszy fiord w Europie Południowej, chluba Czarnogóry i jedno z najpiękniejszych miejsc na Adriatyku. Masyw górski Lovćen wystrzelaj±cy na 1700-metrów, jak murem obronnym otacza wody Zatoki Kotorskiej. To natura zdecydowała o atrakcyjno¶ci tego miejsca, tworz±c unikalny naturalny port, stanowi±cy dogodne schronienie dla statków. A z żeglug± nieodł±cznie zwi±zany był handel przynosz±cy znaczne zyski, dzięki którym przez tysi±ce lat mieszkańcy mogli tworzyć jeszcze teraz zapieraj±ce dech w piersiach budowle, pałace i ko¶cioły.
Zatoka ma stosunkowo niewielk± powierzchnię (87 km2), linia brzegowa jest długa na ponad 100 km, a maksymalna głęboko¶ć wody wynosi 45 m. Bokę rozpoczyna półokr±gły Topaljski (Hercegnovski) Zaliv, nad którym położone jest miasto Herceg-Novi. Przesmyk Kumburski Tjesnac dzieli go od największego w Boce, Tivatskiego Zalivu. Dalsza czę¶ć zatoki ma kształt trzech trójk±tów, odpowiadaj±cych zalewom: Tivatskiemu, Risanskiemu i Kotorskiemu, które stykaj± się ze sob± wierzchołkami w cie¶ninie Verige, leż±cej na wprost miasta Perast. Najbardziej malownicza jest końcówka zatoki, składaj±ca się z dwóch przeciwległych zalewów - Risanskiego i Kotorskiego. Liczne ustronne często niedostępne od strony l±du plaże i malownicze zatoczki przyci±gaj± spragnionych słońca turystów. Burzliwa historia tego regionu sprawiła, że ¶lady obecno¶ci różnych kultur wyraĽnie widać w architekturze miasteczek, to prawdziwe perły historii i sztuki, można zaryzykować twierdzenie, że prawie każde miasto leż±ce nad Bok± ma w sobie co¶ wyj±tkowego. Niezwykły charakter tego miejsca potwierdza fakt wpisania go przez UNESCO na Listę ¦wiatowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego. Wszystko to sprawia, że trudno oprzeć się pokusie zwiedzania wybrzeży Czarnogóry pod żaglami. Wej¶cie do zatoki znajduje się między przyl±dkiem Miriąta na półwysepie Luątica i przyl±dkiem Oątra na półwysepie Prevlaka. Półwysep Prevlaka jest własno¶ci± Chorwacji, a czarnogórska czę¶ć Boki zaczyna się od miejscowo¶ci Igalo.
Na temat Czarnogóry ukazały się dwa artykuły w "Jachtingu"
MARINY, PORTY I MIEJSCOWO¦CI
BOKI KOTORSKIEJ
--------------------------------------------------------
Kilka praktycznych uwag Bezpieczeństwo. W latach dziewięćdziesi±tych w czasie ostatniej wojny w Jugosławii, Czarnogóra nie była terenem działań wojennych, a obywatele w zdecydowanej większo¶ci nie dali się wci±gn±ć w wojnę bratobójcz±. Czarnogóra była i jest przykładem kraju multietnicznego, gdzie obok siebie żyj± różne narody i wyznawcy różnych religii. W okresie nasilenia walk, które toczyły się tuż za granic±, Czarnogóra stała się naturaln± enklaw± spokoju i azylu dla dziesi±tków tysięcy uchodĽców z terenów Bo¶ni i Kosowa. Coroczny wzrost ilo¶ci turystów ze wszystkich krajów ¶wiata, który dochodzi do jednego miliona rocznie, (przy około 650 tysi±cach mieszkańców), jest najwymowniejszym dowodem na to, że jest tutaj bezpiecznie. ...........................................................................
Przepisy: Jedyn± niedogodno¶ci± jest konieczno¶ć wykupienia pozwolenia na żeglugę (w Czarnogórze stosunkowo tanie
w odróżnieniu od Chorwacji) i można wykupić je na krótszy okres niż rok, np. na miesi±c). Opłaty (permit) za żeglowanie po
wodach Czarnogóry znajdziesz na str: www.msd-ups.org (pdf.).
Sposób naliczania wydaje się nieskomplikowany: / Član 10 -
Za strane jachte i čamce prilikom izdavanja odobrenja za boravak i krstarenje u obalnom moru Republike plaća se prvi mjesec
naknada po duľnom metru plovnog objekta 2 Eura, za svaki naredni mjesec uvećava za po 1,00 Euro. Można użyczyć łódkę znajomemu wtedy on pokrywa opłaty za okres swojej żeglugi. (opłata przy potwierdzeniu listy załogi) Można, korzystać z czarterów, które - jak na razie - maj± tu postać mało sformalizowan±. Zwykle sprowadza się to do umów z posiadaczami pojedynczych jachtów. Żegluj±c po Boce Kotorskiej należy pamiętać, że czę¶ć wybrzeża zajęta jest przez marynarkę wojenn± Serbii i Czarnogóry, a obiektów o znaczeniu wojskowym nie wolno fotografować. Dozwolona prędko¶ć w Boce wynosi 12 węzłów, a w cie¶ninach 8 węzłów. Konieczne jest przej¶cie normalnych formalno¶ci celnych, okazanie paszportów i wniesienie odpowiednich opłat za jednostkę itp. Przed wyj¶ciem z wód terytorialnych obowi±zuje odprawa celna, po której należy opu¶cić wody wewnętrzne najkrótsz± drog± i bez zwłoki. Następuj±ce porty wej¶cia s± otwarte przez cały rok dla ruchu międzynarodowego: Kapitanaty portów:
Wiatry i prognozy pogody: W±ski pas wybrzeża, rozci±gaj±cy się od Herceg-Novi do uj¶cia Bojany przy granicy z Albani±, jest oddzielony od wnętrza kraju pasmem wysokich gór: Orjen (1895 m), Lovćen (1749 m) i Rumija (1593 m). Skutecznie powstrzymuj± one wzajemne wpływy klimatu morskiego i kontynentalnego. W Lovćenie latem zwykle pada, na wybrzeżu bardzo rzadko. Temperatury s± do¶ć wysokie (¶rednia w lipcu od 25°C ), przy czym na wyspach w ¶rodku lata jest chłodniej, za¶ jesieni± i wiosn± cieplej niż na wybrzeżu. Liczba godzin słonecznych w ci±gu roku wynosi aż 2500. Temperatura wody w Adriatyku w okresie letnim waha się od 22 do 24°C, a w miejscach osłoniętych dochodzi nawet do 30°C. Latem nad morzem pogoda przeważnie jest piękna, należy liczyć się z możliwo¶ci± słabych wiatrów (nieprzypadkowo w basenie Morza ¦ródziemnego wykorzystywano galery), co rekompensowane jest niezwykłym morzem. Ale ten ¶wiat jest też oczywi¶cie groĽny, tu w ci±gu godziny - morze cię spotkać piękne słońce, burza, znowu słońce, ulewa z gradem, wichura i jeszcze raz słońce. A od połowy paĽdziernika pogoda staje się jeszcze bardziej kapry¶na, głównie za spraw± deszczów i wiatrów. Czasami występuj± tu silne szkwały (6-8°B) schodz±ce z gór. Żelazne zasady bezpieczeństwa żeglugi dla żeglarzy tych akwenów to:  nagie wybrzeża wysp od strony l±du s± niebezpieczne i szczególnie narażone na wyst±pienie silnych wiatrów bora, to samo dotyczy zatok i zatoczek, w których pnie drzew pochylone s± ku południu, w takich miejscach nie wolno się zatrzymywać nawet na krótko, zatoki u podnóża gór nie s± schronieniem od bory, przeciwnie wieje ona tam niekiedy z sił± huraganu. ........................................................................... Najczę¶ciej występuj±ce wiatry to: mistal, jugo, bora, garbin. Wiecej informacji na temat pogody na Adriatyku znajdziesz na: Bież±ce prognozy znajdziesz również na stronach:
Pływy i pr±dy: Pływy w rejonie Czarnogóry s± niewielkie (różnice poziomu rzędu 30-40 cm), mog± mieć jednak znaczenie w przypadku postoju w płytkich miejscach. Zmiana między odpływem a przypływem występuje ¶rednio co 6 godz. i 15 min. Jednak w przypadku nałożenia się różnych czynników meteorologicznych oraz układu linii brzegowej, różnica może doj¶ć do 0,8 metra. Tablica pływów wydawana przez Hidrografski institut Mornarice Srbije i Crne Gore (Naval Hydrographic Institute of Serbia and Montenegro).
W portach, musimy pamiętać o pozostawieniu lekkiego luzu na cumach i kontrolowaniu ich co parę godzin. Na poziom wody wpływaj± również wiatry (południowy wiatr jugo podnosi poziom, a silny i długotrwały bora obniża). Mog± mieć na to również wpływ zmiany ci¶nienia atmosferycznego. Przyjmuje się, że przesunięcie ci¶nienia o 1hPa zmienia poziom wody o 1 cm.
Żegluga jachtem: Raczej ciężko byłoby zawieĽć łódkę l±dem aż do Czarnogóry, choć na pewno się da. Tam nie ma niestety autostrad jak w Chorwacji. Ja proponowałbym zawieĽć łódkę do której¶ z marin w okolicy Splitu. Tam też można zostawić samochód i wózek.
Pływanie jachtem oferuj±:
Nurkowanie: Panuj± tu idealne warunki do nurkowania w krystalicznie czystej wodzie o temp. w lecie 22-25°C, a zim± temp. wody nie schodzi poniżej 13°C. Zasolenie wynosi 36-38 promille, widzialno¶ć pod wod± waha się w granicach 15-35 m.. Bez zezwolenia możemy nurkować z tzw. zestawem ABC (maska i rurka do oddychania, płetwy). Nurkowanie w wodach czarnogórskich z specjalistycznym sprzętem może odbywać się pod patronatem jednego z miejscowych klubów nurkowych, które organizuj± liczne kursy i wyprawy. Przybysze z zagranicy, zarówno indywidualni, jak i zorganizowani w grupy, s± zobowi±zani do posiadania po¶wiadczaj±cej ich kwalifikacje legitymacji którejkolwiek ze ¶wiatowych federacji nurkowych: CMAS, PADI, NNI, SSI. Bezpieczeństwem nurków zajmuje się do¶wiadczona i dobrze wyszkolona służba ratownicza. W Meljine koło Herceg-Novi znajduje się centrum hiperbaryczne z nowoczesnymi komorami ci¶nieniowymi. Czarnogórskie organizacje nurkowe:
W głębinach morskich kryj± się tajemnicze, nie do końca jeszcze przebadane stanowiska archeologiczne, między innymi w Boce Kotorskiej (okolice Risanu i osady Rosa). Pod wod± znaleĽć też można wiele wraków zatopionych statków, np. statek "Sent Istvan" u wej¶cia do Boki Kotorskiej. Wszystkie s± oznaczone ¶wietlnymi bojami. Amatorów nurkowania przyci±gaj± również stanowi±ce schronienie wielu zwierz±t podwodne groty, którymi usiane jest wapienne wybrzeże.
- www.dcneptun.com - http://nurkowanie-czarnogora.com.pl
Mapy: Najdokładniejsze mapy zapewne s± u Ľródła, czyli najlepiej nabyć je w Hidrografski institut Mornarice Srbije i Crne Gore (http://hirm.users.cg.yu) (Naval Hydrographic Institute of Serbia and Montenegro) 85-333 Lepetane (42°27'59,9"N; 018°41'01,6" E), (Boca Kotorska). ........................................................................... Mapy publikowane przez Chorwacki Instytut Hydrograficzny w Splicie (www.hhi.hr) wydawane s± w poręcznym dla żeglarzy formacie 34 x 48 cm i podziałce zazwyczaj 1 : 100 000, pakowane w plastykow± kopertę, s± niezbędne dla wszystkich, którzy wybieraj± się do Chorwacji lub Czarnogóry. Zestaw 29 map obejmuje dwa akweny:
Nas interesuje (MK-27 Boka kotorska ) - www.hhi.hr/katalog_hr Zestaw map do nabycia w sklepach żeglarskich lub internetowych, w cenie około 220 zł za 1 zestaw, np: Pakiet map - Chorwacja Południowa - sklep.sail-ho.pl ........................................................................... Pomocne w przygotowaniu rejsu będ± mapki zamieszczone na stronach:
........................................................................... "6011 - Da Punta Ostra a Punta Mendra" - skala 1:100.000 włoska mapa, wydawana przez Morski Instytut Hydrograficzny - Istituto Idrografico Della Marina - adres: Passo Osservatorio 4, 16134 Genova (www.marina.difesa.it) Instytut publikuje i uaktualnia co roku mapy morskie, wydaje kilka rodzajów locji, spisy ¶wiateł i radiolatarni itp. ........................................................................... Adria 2 - zestaw map żeglarskich Zestaw map żeglarskich obejmuj±cych Zirje, Split, Dubrovnik, Bar. Wysoka jako¶ć edycji i druku, poręczny format żeglarski. Zawiera informacje nawigacyjne w przydatnej dla żeglarzy postaci, waypointy. Mapy zapakowane w praktyczn± foliow± kopertę. (815 Molunat, Boka Kotorska - Rt. Platamuni 1:80000) sklep.sail-ho.pl ...........................................................................
Locje: Przewodnik żeglarski po Adriatyku - Chorwacja Słowenia i Czarnogóra - 808 portów i zatok. Zasadnicz± jego czę¶ć zawieraj± mapy wybrzeża z naniesionymi na nich, umieszczonymi w ramkach opisami. Plany portów i zatok, uaktualnione oznaczenia, znaki nawigacyjne i ¶wiatła, głęboko¶ci wody w portach, skały i wiele, wiele innych danych. Liczba stron: 126, cena: 95 zł w sklepie: sklep.sail-ho.pl ZESZYT GPS - 1000 punktów: Istria, Zatoka Kvarner, Dalmacja, Czarnogóra. Zeszyt zawieraj±cy 1000 punktów GPS stanowi±cy dodatek do "Przewodnika żeglarskiego po Adriatyku" - na każdej ze stron jest odsyłacz do tej wła¶nie publikacji, co pozwala na wygodne, jednoczesne korzystanie z obydwu ksi±żek. Liczba stron: 24 Cena: 22 zł w sklepie: sklep.sail-ho.pl "Adriatic Pilot" - to anglojęzyczna locja Adriatyku (400 stron), obejmuje akweny Włoch, Słowenii, Chorwacji, Bo¶ni, Montenegro i Albanii - 250, 00 zł w sklepie: sklep.sail-ho.pl Pomocne w przygotowaniu rejsu będ± informacje ze stron:
Dojazd do Czarnogóry i komunikacja SAMOLOT do Czarnogóry można przylecieć korzystaj±c:
Narodowy przewoĽnik Czarnogóry obsługuje loty do dwu międzynarodowych lotnisk Tivat i Podgorica. Lata z Belgradu, Ljubljany, Frankfurtu nad Menem, Zurichu, Budapesztu, Rzymu i Berlina. Podobny rozkład lotów posiadaj± linie "JAT". "Croatia Airlines" obsługuje loty do Cilipi koło Dubrownika położonego ok. 24 km od Herceg Novi , 44 km od Tivatu i 68 km od Budvy .
........................................................................... PROM - Czarnogóra jest poł±czona z całym ¶wiatem przez Morze Adriatyckie regularnymi rejsami promów na trasie : Bar - Bari, Bar - Ancona. ........................................................................... SAMOCHÓD - przej¶cia graniczne :
Dwie najważniejsze drogi w Czarnogórze to:
Pierwsz± można dojechać od strony Chorwacji (bez wizy). Druga z Serbii wymaga opłaty tranzytowej 7 Euro. Sieć drogowa to w sumie 5174 km.
Jazdy przez Bo¶nię raczej nie polecam, trochę mniej km, w Bo¶ni jest Ok! - płasko, w Serbii trochę stania na granicy, drogi dobre.
Wypożyczalnie samochodów :
........................................................................... AUTOBUS - przystanki autobusowe s± we wszystkich miastach Czarnogóry. W Herceg Novi, Budwie, Barze, Podgoricy i Pljevlja w sezonie czynne przez 24 godziny na dobę. Kursuj± regularne codzienne linie autobusowe do Belgradu, a dalej międzynarodowe linie autobusowe. Latem jest zwiększana liczba autobusów do i od wybrzeża. Komunikacja jest nieco chaotyczna, a na przystankach często nie ma rozkładów. Najwygodniej przemieszczać się wieloosobowymi taksówkami. Dworce autobusowe w większych miastach :
Ceny poł±czeń autobusowych:
........................................................................... KOLEJ - istniej±ce linie kolejowe maj± 249 km długo¶ci i s± zelektryfikowane. Główna linia kolejowa to Bar - Podgorica - Belgrad z odgałęzieniami do Niksica i do Skadar (Albania). Z Baru do Belgradu kursuje codziennie pięć poci±gów pasażerskich: trzy ekspresy, jeden po¶pieszny i jeden przystosowany do transportu samochodów. A w ogóle to trudno ogarn±ć postać wnętrz serbskich poci±gów, z jednej strony mongolski design i skansen na kółkach, z drugiej - kapitalne, rozkładane siedzenia, dzięki którym z przedziału robi się kuszetkę, w której podróżuj± i leż± sobie przypadkowi podróżni. Istnieje możliwo¶ć (ale musisz sprawdzić jak jest z wysoko¶ci± Twojego zestawu) dojechania na granice Węgiersko - Serbsk± i zajęcie wagonu w poci±gu z Suboticy do Baru (około 17:00 odchodzi poci±g w Barze jest rano) przyjmuj± samochody o wysoko¶ci do 1,5 m (ale może s± jakie¶ wyj±tki.) Koszt podroży auto około 20 Euro i kuszetka ok. 30 Euro. Dworce kolejowe :
Ceny:
Otóż dwie rzeczy s± w Czarnogórze niezbędne - umiejętno¶ć targowania się i znajomo¶ć realiów, w tym wypadku wła¶nie - normalnych cen. Karty płatnicze czy kredytowe s± tylko na pokaz, nic bowiem nie uda się nimi zapłacić. Ten system płatniczy nie jest tu popularny i rozpowszechniony, choć w większych miastach, markietach itp. powoli sę to zmienia. No i nie liczcie na jak±kolwiek możliwo¶ć wymiany złotówek - choć Euro, to i tak nieĽle w porównaniu z serbskimi dinarami, które można wymienić tylko i wył±cznie na terytorium Serbii, bo już nawet nie w Czarnogórze!Ceny żywno¶ci ogólnie wyższe o jakie¶ 10-20% niż w Polsce. Znacznie taniej wychodzi system obiadów z produktów lub półproduktów kupowanych w dobrze zaopatrzonych sklepach. Często wystarczy ugotować lub podgrzać. Widokówki kosztuj± od 0,20E do 0,50 E, a znaczki do Polski: 0,65E/zwykły/ lub 0,75E /lotniczy/. usługi pocztowe - www.posta.cg.yu Więcej informacji o cenach na str. www.cerna-hora.net
Język: serbski (oficjalnie dialekt Ijekavian) Z języków obcych - najlepiej niemiecki, angielski- słabiej, ale też nieĽle, zdecydowanie lepiej niż np. we Włoszech. Przydaj± się rozmówki polsko-serbskie (nawet tylko kilka zwrotów) i odpowiednio wygimnastykowane ramiona. Podstawowy słowniczek dla turystów (jest i zapis dzwiękowy): W opcji "select language you speak" - wybierasz polski, a w opcji "select language you want to learn" - wybierasz serbski i dajesz "submit". W linku jako drugi zamiast języka nr 1 angielskiego, trzeba wybrać polski i już............................................................................ Zdrowie: Leczenie obywateli polskich reguluje jeszcze polsko-jugosłowiańska umowa o ubezpieczeniu społecznym z 1958 r. Teoretycznie osobom, które przebywaj± tam w celach turystycznych, w nagłych wypadkach udziela się bezpłatnej pomocy medycznej (w tym zabiegów). Bliższe informacje dla podróżuj±c po krajach Unii Europejskiej, na str www.nfz.gov.pl. Niestety Czarnogóra nie jest członkiem UE, dlatego konieczne jest ubezpieczenie turystyczne od kosztów leczenia i nieszczę¶liwych wypadków. Ubezpieczenie można wykupić "on-line" korzystaj±c ze strony: https://ssl.voyager.pl Informację na temat ochrony zdrowia w Czarnogórze - rejestracja, koszty leczenia na str. www.cmu.cz ........................................................................... Czarnogóra w telewizji satelitarnej. Czarnogóra w telewizji satelitarnej Na kanale 315 CYFRA+ nadawany jest program telewizji Czarnogorskiej RTCG.W tygodniu w godz. 18 lub po 20-ej i w niedzielę od południa, emitowane s± programy przyrodniczo-krajoznawcze oraz o tematyce turystycznej. ........................................................................... Telefony: telefon kierunkowy do Czarnogóry 00381 (+381).
Karta telefoniczna kosztuje 2E i starcza na jedna rozmowę ok. 2 minutow±. Przy okazji telefonów, roaming uruchomiony w Polsce, zda się na nic. Należy kupić nowa kartę SIM za 10E/ w tym na rozmowy i SMS (5 EUR), po czym zasilić telefon kart± za kolejne 5 EUR. Niestety rozmowy wychodz±ce kosztuj± 8zł, przychodz±ce 5zł/min. Na rozmowy można wydać mały maj±tek. ...........................................................................
Internet:
www.montenegro.com
Przydatne adresy i kontakty
ul. Kneza Milosa 38, 11 000 Beograd tel. (0038111) 361-52-87, 361-52-97 fax. 361-69-39; e-mail: ambrpfrj@Eunet.yu ...........................................................................
Zebrał i opracował:
|
|
|
